Ẩm thực Nagasaki – Nét độc đáo kết tinh từ nhiều nền văn hóa

 Là vùng đất cảng sầm uất, sở hữu đường bờ biển dài thứ hai Nhật Bản (chỉ sau Hokkaido), Nagasaki có nền ẩm thực phong phú và đa dạng, phát triển dựa trên những nguyên liệu tự nhiên của địa phương, đặc biệt là nguồn hải sản dồi dào – “kho báu” đến từ Biển Ariake.

1. Giới thiệu về ẩm thực Nagasaki

    Nagasaki không chỉ với bề dày lịch sử mà còn với nền ẩm thực độc đáo, mang đậm dấu ấn giao thoa giữa nhiều nền văn hóa. Là một trong những cảng biển quan trọng thời kỳ Edo, Nagasaki từng là cửa ngõ giao thương duy nhất của Nhật Bản với thế giới bên ngoài. Điều này đã tạo nên một nền ẩm thực phong phú, kết hợp giữa truyền thống Nhật Bản và ảnh hưởng từ Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Hà Lan.

2. Những món ăn đặc trưng của ẩm thực Nagasaki

    Nagasaki kamaboko

    Kamaboko (蒲鉾) là món chả cá truyền thống có lịch sử lâu đời của Nhật Bản với nhiều hình dạng khác nhau, thường được chế biến từ các loại cá thịt trắng như cá đù, cá minh thái, cá lạc, cá hố….Chả cá kamaboko là đặc sản nổi tiếng của nhiều địa phương trên khắp đất nước mặt trời mọc, trong đó có Nagasaki – nơi có số lượng cửa hàng kamaboko lớn nhất Nhật Bản.

    Khi nhắn đến chả kamaboko, nhiều người thường nghĩ đến loại chả cá hấp được đặt trên tấm ván gỗ nhưng ở Nagasaki, loại chả cá chiên lại khá nổi tiếng. Nagasaki kamaboko thường được làm từ các loại cá tươi sống của địa phương như cá mòi, cá mối, cá đù trắng,….Bên cạnh chả cá chiên, Nagasaki còn có rất nhiều loại kamaboko khác với đủ loại hình dạng và cách chế biến, có thể thưởng thức như một món ăn riêng biệt hoặc được sử dụng như một món ăn kèm trong các món oden, mì champon, ramen, udon,….

    Món hấp kiểu onsen – mushi

    “Onsen-mushi - 温泉蒸し” hay “jigoku–mushi - 地獄蒸し” (tên gọi được sử dụng ở khu vực nước nóng Kannawa, Beppu, tỉnh Oita) là phương pháp sử dụng hơi nước ở nhiệt độ cao tỏa ra từ các suối nước nóng để hấp chín thức ăn, có từ thời Edo.

    Đồ ăn hấp bằng hơi suối nóng giàu muối và khoáng chất, không chỉ ngon miệng mà còn tốt cho sức khỏe vì giữ được vị ngọt tự nhiên của nguyên liệu, đồng thời được bổ sung một lượng muối vừa phải trong khi phần dầu thừa bị loại bỏ.

   Onsen-mushi sử dụng hơi nước từ suối nóng để hấp chín thức ăn.

    Thời gian hấp sẽ tùy thuộc vào nguyên liệu nhưng lại thực hiện vô cùng đơn giản, tất cả những gì cần làm là đặt các nguyên liệu lên một cái rây, cho vào nồi hấp và đậy nắp lại. Thông thường với các loại rau lá chỉ cần 1 phút; trứng gà và nấm hương từ 5 - 7 phút; khoai tây; bắp ngô nguyên củ là 20 – 30 phút.

   Đồ hấp onsen-mushi thơm ngon và bổ dưỡng.

    Ở Nagasaki, để có thể thưởng thức onsen-mushi, bạn có thể đến thị trấn suối nước nóng Obama – nơi có bể ngâm chân dài nhất Nhật Bản. Nằm trên bán đảo Shimabara, thuộc thành phố Unzen, tỉnh Nagasaki, Obama onsen là khu vực suối nước nóng có nhiệt độ cao nhất nước Nhật với khoảng 30 con suối rải khắp thị trấn. Vào những ngày đông giá lạnh, đây sẽ là địa điểm lý tưởng cho một chuyến nghỉ dưỡng ngắn ngày với trải nghiệm tắm suối thư giãn và thưởng thức ẩm thực hấp onsen-mushi độc đáo.

    Hải sản biển Ariake

    Biển Ariake (有明海 – Ariake-kai) là biển nội địa lớn nhất ở Kyushu, được bao quanh bởi 4 tỉnh: Saga, Fukuoka, Nagasaki và Kumamoto. Ngoài ra, hơn 100 con sông lớn nhỏ chảy vào khu vực này, bao gồm Chikugo – con sông lớn nhất ở Kyushu, sông Kashima, sông Shioda, sông Rokkaku, sông Kase và sông Yabe, tạo nên vùng biển trù phú với một hệ sinh thái độc đáo và đa dạng, gồm nhiều loài quý hiếm không thể tìm thấy ở vùng biển khác.

Ga Daisan Higashi, một trạm dừng trên tuyến Đường sắt Shimabara, nhìn ra Biển Ariake.   

    Thành phố Shimabara của Nagasaki với vị trí ở cuối phần phía đông của bán đảo Shimabara, đối diện với Biển Ariake và nằm gần ngư trường nên có thể đánh bắt được hải sản sống và chúng được mang đến cho thực khách ở trạng thái tươi ngon nhất.

    Là địa phương có sản lượng đánh bắt cá lớn thứ hai ở Nhật Bản nhưng Nagasaki đứng đầu về số loài với hơn 250 loài cá. Trong đó, một số loài có thể thưởng thức quanh năm như cá thu ngựa (aji), cá thu Nhật Bản (saba), cá tráp đỏ (tai), cá nóc (fugu), cá cam Nhật Bản (buri),…và các loại hải sản theo mùa khác bao gồm tôm hùm gai Nhật Bản (ise-ebi), cá bơn (hirame), cá chuồn (ago),….

    Đến Nagasaki, bạn có thể dễ dàng thưởng thức hải sản tươi ngon theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như chế biến thành sashimi, sushi, cơm hải sản, ăn cùng với lẩu và đặc biệt là hấp bằng hơi nước từ suối nóng tự nhiên.

    Qủa vả ichijiku

    Không chỉ có hải sản, ở Nagasaki còn nhiều sản vật nổi tiếng khác, có thể kể đến như ichijiku – một loại quả có giá trị dinh dưỡng và chữa bệnh cao, được mệnh danh là “loại quả của tuổi trẻ và tuổi thọ vĩnh cửu”.

    “Ichijiku - イチジク” là tên gọi của quả vả hay quả sung trong tiếng Nhật. Loại quả này có nguồn gốc từ miền nam Ả Rập và được đưa đến Nagasaki vào khoảng năm 1630. Qủa vả giàu chất xơ và khoáng chất, đồng thời chứa các enzyme phân hủy protein, khiến nó trở nên hoàn hảo để dùng làm món tráng miệng sau bữa ăn. Vì vậy, ở Nagasaki, người ta thường dùng loại quả này để chế biến thành mứt, si rô hoặc làm rượu.

    Mì Champon – Biểu tượng của ẩm thực Nagasaki

    Champon là món mì trứ danh của Nagasaki, được sáng tạo bởi các đầu bếp Trung Hoa sống tại đây vào thế kỷ XIX. Món ăn này được chế biến từ mì tươi, nấu trực tiếp trong nước dùng đậm đà làm từ xương heo và gà. Thêm vào đó, Champon thường được kết hợp với hải sản tươi sống, rau củ và nấm, tạo nên một hương vị thơm ngon, béo ngậy nhưng không ngấy.

    Sara Udon – Phiên bản mì giòn lạ miệng

    Sara Udon là một biến thể của Champon nhưng có cách chế biến khác biệt. Thay vì sử dụng mì mềm, món ăn này dùng sợi mì chiên giòn, phủ lên trên là hỗn hợp thịt, hải sản, rau củ cùng với nước sốt đặc sánh. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được sự giòn rụm của mì hòa quyện cùng vị đậm đà của nước sốt, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực độc đáo.

    Kakuni Manju – Bánh bao nhân thịt heo kho

    Kakuni Manju là một món ăn nhẹ phổ biến ở Nagasaki, có nguồn gốc từ Trung Hoa. Đây là bánh bao hấp với nhân thịt heo kho mềm mại, thấm đẫm gia vị. Thịt được nấu chậm trong nước tương, mirin và đường, giúp tạo nên hương vị đậm đà, béo ngậy. Khi ăn kèm với bánh bao mềm mịn, Kakuni Manju trở thành một món ăn đường phố được yêu thích.

    Shippoku Ryori – Sự giao thoa giữa ba nền ẩm thực

    Shippoku Ryori là một phong cách ẩm thực đặc trưng của Nagasaki, được phục vụ theo kiểu tiệc chung. Món ăn này kết hợp tinh hoa của ẩm thực Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây, thường bao gồm nhiều món như sashimi, cá hấp, đậu hũ sốt, gà hầm cùng nhiều nguyên liệu cao cấp khác. Shippoku Ryori thường được phục vụ trong các bữa tiệc sang trọng hoặc những dịp đặc biệt.

Ẩm thực Nagasaki không chỉ hấp dẫn bởi sự đa dạng, mà còn bởi câu chuyện lịch sử và sự giao thoa văn hóa đằng sau mỗi món ăn. Nếu có cơ hội đến thành phố này, đừng quên thưởng thức Champon béo ngậy, Sara Udon giòn rụm, Kakuni Manju đầy hương vị cho đến hải sản đa dạng và tươi ngon nhất. Chắc chắn, ẩm thực nơi đây sẽ để lại trong bạn những ấn tượng khó quên.

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. ussinavietnam.vn; Ẩm thực Nagasaki - Nét độc đáo kết tinh từ nhiều nền văn hóa.

2. kiala.vn; 2023; Khám phá Nagasaki qua các đặc sản địa phương hấp dẫn.

Ngày 05 Tháng 02 Năm 2026, Admin N.